Blessure, pijn of klachten aan het bovenbeen of de knie? 

De botstukken van de knie

De anatomie van de knie

De knie is de schakel tussen het bovenbeen en het onderbeen en bestaat uit het bovenbeen (femur), het onderbeen (tibia) en de knieschijf (patella). Het onderbeen staat nog uit twee aparte botstukken namelijk het scheenbeen (tibia) en het kuitbeen (fibula). Alleen het scheenbeen vormt mede het kniegewricht. In feite bestaat de knie uit twee gewrichten namelijk het gewricht tussen het onderbeen en het bovenbeen en het gewricht tussen de knieschijf en het bovenbeen (patellafemoraal gewricht). Omdat deze gewrichten binnen hetzelfde gewrichtskapsel liggen wordt het gezien als één gewricht. 

Kapsel, banden, meniscus en slijmbeurs van de knie

Rondom de knie ligt het gewrichtskapsel en daarnaast wordt de knie verstevigd door gewrichtsbanden. De binnenband en de buitenband van de knie zorgen voor meer stabiliteit in zijwaartse richting. Binnenin de knie liggen de voorste en achterste kruisband en deze banden voorkomen dat het onderbeen te ver naar voren of naar achteren verschuift. Binnenin de knie bevinden zich tevens de meniscus, dit zijn stukjes kraakbeen die ervoor zorgen dat de schokken in de knie opgevangen worden en dat de botstukken van het bovenbeen en onderbeen goed contact kunnen maken. De knie heeft een binnen meniscus (mediale meniscus) en een buiten meniscus (laterale meniscus). Tot slot bevinden zich slijmbeurzen in de knie die de wrijvingen in de knie tussen de diverse structuren (bot en pees, pees en huid, bot en huid etc) opvangen. De twee belangrijkste slijmbeurzen van de knie bevinden zich tussen de knieschijf en de huid (bursa prepatellaris) en de kniepees en de huid.

De spieren van het bovenbeen

Over de knie lopen een aantal belangrijke spiergroepen die voor beweging in de knie zorgen en een belangrijke functie hebben voor de stabiliteit van de knie. Aan de voorzijde van het bovenbeen loopt de quadriceps. De quadriceps bestaat uit meerdere spieren die samen voor de strekking van de knie zorgen. De quadriceps loopt over de knieschijf en hecht net onder de knieschijf aan aan het onderbeen middels de patellapees. Aan de achterzijde van het bovenbeen loopt de hamstrings. Ook de hamstrings bestaan uit meerdere spieren en deze spieren zorgen juist voor de buiging van de knie. Naast de hamstrings loopt ook de kuitspier (gastrocnemius) over de achterzijde van de knie en ook de kuitspier helpt mee voor buiging van de knie. 

 

De blessures van de knie en het bovenbeen

Op de enkelblessure na is de knieblessure de meest voorkomende sportblessure. Een knieblessure komt vaak voor in contactsporten, sporten waarbij veel gesprongen wordt of sporten waar veel onverwachte bewegingen worden gemaakt zoals bij voetbal, volleybal en basketbal. Een knieblessure kan acuut ontstaan, bijvoorbeeld door een verdraaiing of een val op de knie. Door een simpele verdraaien kunnen structuren in de knie in of rondom de knie (spieren, meniscus, banden) beschadigen en kan je lange tijd klachten hebben. Een knieblessure kan echter ook geleidelijk ontstaan.  Met name irritatie of ontsteking van de patellapees (aanhechting van de bovenbeenspier op het onderbeen) en problemen in het patellafemorale gewricht (knieschijf en bovenbeen) komt  veel voor bij sporters.  In onderstaande tabel staan de meest voorkomende blessures van de knie en het bovenbeen weergegeven.

Klik in onderstaande tabel op een blessure voor meer informatie, advies en oefeningen! 

Blessure Klachten Ontstaan
BOVENBEENBLESSURE HAMSTRINGS
  • Specifieke pijn aan de achterzijde van het bovenbeen die verergerd bij buigen van de knie, lopen, sprinten.
  • Tintleling, blauwverkleuring en/of zwelling mogelijk
  • Achterzijde van het bovenbeen voelt stijf
  • Acuut, tijdens sprint of draai felle pijnscheut in de het bovenbeen
  • Recidief (herhaling van een hamstringsblessure)
BOVENBEENBLESSURE QUADRICEPS
  • Specifieke pijn aan de voorzijde van het bovenbeen die verergerd bij traplopen, springen, sprinten.
  • Tintleling, blauwverkleuring en/of zwelling mogelijk
  • Voorzijde van het bovenbeen voelt stijf
  • Acuut
  • Recidief (herhaling van een quadricepsblessure)
SPRINGERSKNIE tendinopathie patellapees
  • Specifieke pijn onder de knieschijf die veregerd bij bv. traplopen, springen en sprinten.
  • Uitstralende pijn naar het onderbeen
  • Soms ontstekingsreactie met roodheid en zwelling van de kniepees
  • Geleidelijk bijvoorbeeld door overbelasting of dysbalans in de spiergroepen.
  • Acuut door onstekingsreactie spontaan, overbelasting of door harde trap of val op de kniepees.
  • Komt veel voor bij jonge sporters die nog in de groei zijn
KNIESCHIJF KLACHTEN patellafemoraal gewricht
  • Diffuse pijnklachten rondom de knieschijf
  • Pijn verergerd bij traplopen (met name trap af lopen) maar ook bij lang met gebogen knieen zitten
  • Krakend of crispend geluid in de knie
  • Soms ontstekingsreactie met zwelling en roodheid rondom de knieschijf
  • Geleidelijk bijvoorbeeld door dysbalans in de spiergroepen.
  • Acuut door ontstekingsreactie, spontaan of door harde klap op val op de knieschijf
LOPERSKNIE tractus illiotibialis frictie syndroom
  • Diffuse pijn aan de buitenzijde van de knie net boven de gewrichtsspleet
  • Uitstralende pijn naar de zijkant van het boven richting heup
  • Soms ontstekingsreactie met roodheid en zwelling van de buitenzijde van de knie
  • Geleidelijk bijvoorbeeld door overbelasting, looptechniek, stand van de voeten of zwakte van de heupspieren of rompstabileit.
MENISCUS LETSEL
  • Specifieke pijn meestal aan de binnenzijde van de knie ter hoogte van de gewrichtsspleet (buitenzijde ook mogelijk)
  • Beperkingen met het strekken van de knie en volledig buigen van de knie
  • Pijn verergerd bij belasting zoals lopen en traplopen
  • Acuut door verdraaiing van de knie
  • Geleidelijk
BINNENBAND
  • Specifieke pijn aan de binnenzijde (of buitenzijde) van de knie in het verloop van de band
  • Binnen 24 uur zwelling in de knie
  • Pijn verergerd bij volledige buigen van de knie, bij draaiieng van de knie en bij onverwachte bewegingen
  • Instabiel gevoel in de knie
  • Acuut door verdraaiing van de knie.
VOORSTE KRUISBAND
  • Diffuse pijn in de knieholte
  • Binnen 24 uur (forse) zwelling in de knie
  • Instabiel gevoel in de knie, gevoel dat onderbeen verschuift
  • Acuut door verdraaiing van de knie.