Onderbeen

 

Zweepslag van de kuit (Ruptuur M. Soleus of M. gastrocnemius)

Een zweepslag wordt gekenmerkt door een plotseling felle pijnscheut in de kuit. Meestal treedt dit op tijdens een explosieve beweging (aanzet, sprong of draai), maar het kan ook gewoon tijdens het lopen ontstaan. Er is sprake van pijn bij lopen of bij explosieve bewegingen en bij ernstigere scheuren een zichtbare (zwelling, verkleuring) en/of voelbare plek waar de kuitspier gescheurd is. 
De eerste 2 weken is het belangrijk rustig te bewegen en explosieve bewegingen te vermijden. De kuitspier is in deze periode erg kwetsbaar en verdere scheuring ontstaat snel. Daarna is het belangrijk om gericht oefeningen uit te gaan voeren om de kuitspier verder onder belasting te laten herstellen. Zoals bij alle spierscheuren is het erg belangrijk dat er niet alleen rust genomen wordt maar dat er ook oefeningen worden uitgevoerd om de spier weer sterk en sportspecifiek belastbaar te krijgen. De sportactiviteiten moeten weer geleidelijk hervat worden

 

Pijn of klachten aan de Achillespees(achilles tendinitis of tendinopathie)

 Ontsteking/ irritatie van de Achillespees

Ontsteking/ irritatie van de Achillespees

De kuitspieren hechten aan de voet middels de achillespees. Er kan een ontsteking of irritatie ontstaan van deze pees. Pijn wordt vaak gevoeld in het onderste deel van de kuit en of bij de aanhechting van de pees bij de hak. Meestal ontstaan de pijn geleidelijk. Lopen, sprinten, springen is provocerend en bij rust nemen de klachten af. Soms is er een duidelijk zwelling en/of roodheid zichtwaar en voelt de pees warm. We spreken dan van een ontstekingsreactie. Relatieve rust (verminderen van de belastende activiteiten) en gerichte oefeningen om de kuitspieren en de pees te versterken zijn erg belangrijk. Ook zooltjes, schoeisel en/of verbeteren van de mobiliteit van aangrenzende gewrichten kan bijdragen aan herstel. Kinesiotape constructies worden vaak toegepast om de doorbloeding van de pees te verbeteren. Effectiviteit van deze tape voor het herstel is niet aangetoond, wat natuurlijk niet inhoud dat het geen effect kan hebben. Sommige sporters ervaren pijn verminderen met behulp van deze tape.  Een pees is slecht doorbloed en herstelt langzaam, deze blessure herstel dan ook moeizaam. Als de pijn langer dan zes weken aanwezig is treden er veranderingen op in het weefsel van de pees waardoor de pees kwetsbaarder is en moeilijker herstelt. Het is daarom belangrijk om bij deze blessure snel advies in te winnen en zonodig actief te ondernemen!

 

Springschenen (shin splints)

Springschenen zijn een verzamelnaam voor pijn en klachten aan het scheenbeen. `Het kan gaan om ontsteking/irritatie van pezen, ontsteking/irritatie van het botvlies en/of verhoogde druk in de spierloge van de onderbeenspieren. Zoals de naam al doet vermoeden komen springschenen vooral voor bij sporters die veel springen, echter ook bij hardlopers en sporters die veel aanzetten en sprinten komt deze blessure voor. 
Relatieve rust (verminderen van de belastende activiteiten) en gerichte oefeningen zoals rekoefeningen voor de kuitspieren en versterkende oefeningen voor de spieren en pezen van het onderbeen zijn belangrijk. Vaak speelt bij deze blessure ook de stand van de voeten een rol. Het overmatig proneren (platvoet) zorgt ervoor dat er een verhoogde druk ontstaat op spieren en pezen van het onderbeen. Aangepast schoeisel en eventueel zooltjes worden dan ook vaak geadviseerd. 

 Stand van de voeten speelt vaak een rol bij de ontstaan van springschenen

Stand van de voeten speelt vaak een rol bij de ontstaan van springschenen

 
 

De enkel

 

Enkelband letsel (Inversie trauma)

De enkel blessure is de meest voorkomende sportblessure. In de meeste gevallen gaat het om een 'inversie trauma' waarbij de voet naar binnen klapt (enkel naar buiten) en er schade ontstaat aan de enkelbanden. Schade aan de enkelbanden na een inversietrauma gaat over het algemeen gepaard met pijn aan voorzijde en buitenzijde van de enkel. We onderscheiden verschillende gradaties van de schade aan de enkelbanden die kan optreden. Bij graad 1 ontstaan er kleine scheurtjes in de enkelbanden, bij graad 2 zijn de scheurtjes groter maar is de band nog wel intact, bij graad 3 is de enkelband door gescheurd.  Vanaf graad 2 en 3 enkelbandletsel  zie je direct (of binnen 24 uur) een zwelling, wordt de enkel warm en ontstaat er een verkleuring. Het beleid bij acuut enkelband letsel is volgens het RICE principe. Dit houdt in rusten, gedurende 20 minuten koelen, een compressieverband aanleggen en de enkel omhoog leggen. Let op, als je niet op de enkel kan staan is het belangrijk om de enkel verder te laten onderzoeken het kan natuurlijk zo zijn dat er naast het band letsel ook nog ander letsel is ontstaan waarvoor een ander beleid noodzakelijk is! Het RICE advies geld voor de eerste paar dagen. Daarna is het belangrijk de enkel weer geleidelijk te gaan belasten. Lukt dit niet en neemt de pijn niet af laat dan de enkel verder onderzoeken. De enkel blijft kwetsbaar en met name in de eerste maanden na het letsel is de kans op nieuw (en vaak ernstiger) letsel relatief groot. Daarom is het ook erg belangrijk om oefeningen uit te gaan voeren om de stabiliteit en mobiliteit van de enkel te verbeteren herstel te bevorderen en een kans op een herhaling van letsel te voorkomen! De eerste weken tot maanden na het sporten wordt een tape of brace geadviseerd ter preventie van een nieuw letsel. 

 Inversie trauma, graad 2 en graad 3 enkelband blessure.

Soms blijft er nog lang na het inversietrauma sprake van pijn en een gevoel van instabiliteit (de enkel makkelijk verzwikken). De banden kunnen helaas niet verder herstel, het enige wat mogelijk is is om de spieren rondom te enkel te verstevigen om zo de stabiliteit te verbeteren. Tape of een brace wordt ook in dit geval vaak geadviseerd. Het is wel belangrijk advies in te winnen om een goed passende brace aan te schaffen. Uit onderzoek blijkt dat een goed passende brace net zo effectief is als tape. 

 

De voet

Hielspoor (Fascitis plantaris)

 Hielspoor, ontsteking van de peesplaat (fascitis plantaris)

Dit is een pijnlijke aandoening aan de onderkant van de voet die erg hardnekkig kan zijn. Er is sprake van een ontsteking (fascitis) of irritatie (fasciose) van de peesplaat die onder de voet loopt. Deze peesplaat loopt vanaf de hak tot aan de bal van de voet en helpt bij de ondersteuning van de voet. Soms vormt zich er een klein extra botpuntje aan het hielbeen wat dan te zien op een röntgenfoto. Het advies is om in eerste instantie gerichte rekoefeningen te gaan uitvoeren van de kuitspieren om de spanning op de fascia te verminderen. Daarnaast kan gekeken worden naar schoeisel en eventueel steunzolen. Andere behandelmogelijkheden zijn een nachtspalk, shockwave therapie en/of ontstekingsremmers of corticosteroïden injecties. Deze blessure is lastig te behandelen en het is moeilijk te zeggen welk advies nu het beste werkt. Echter de eerste stap is eigenlijk altijd relatieve rust en het uitvoeren van gerichte rek oefeningen voor de kuitspieren. 

 

Pijn, klachten of blessure aan onderbeen, enkel of voet? AUWH online blessurepreventie & herstel kan je ondersteunen met advies en oefeningen.