Rugklachten komen zeer veel voor, keren vaak regelmatig terug en kunnen een sporter flink belemmeren. In de sport wordt een hoge belasting gevraagd van de rug. De rug (romp) een erg belangrijke rol bij zowel de sportprestaties als bij het ontstaan en voorkomen van sportblessures!. Veel sporters trainen dan ook specifiek de romp stabiliteit (core stability) als onderdeel van of ter aanvulling op de reguliere training. 

Core stability zw plank canstock.jpg

In 95% van de gevallen wordt er geen duidelijke specifieke lichamelijk oorzaak gevonden voor lage rugklachten. We spreken dan over aspecifieke lage rugklachten. Onder de aspecifieke lage rugklachten vallen een hele reeks aan vermoedelijke onderliggende lichamelijke problemen zoals scheefstand van het bekken, disfunctie van de wervels, disfunctie van de tussenwervelschijf en houding- en spierfunctiestoornissen. Onderliggende oorzaken zijn bijvoorbeeld bewegingsarmoede, eenzijdige belasting, overbelasting en/of spanningen of stress. Bij deze vorm van rugklachten is het vaak erg afhankelijk van het vakgebied (specialisme) van de behandelaar hoe de rugklachten worden gediagnosticeerd en behandeld. In sommige gevallen is wel sprake van een duidelijke onderliggende lichamelijk oorzaak zoals bijvoorbeeld het geval is bij een hernia en bij artrose (slijtage).  

Aspecifieke lage rugklachten

Bij deze lage rugpijn is de balans de belasting van de rug (de krachten op de rug) en de belastbaarheid (wat de rug aankan) verstoord. De plaats en hevigheid van de pijnklachten is uiteenlopend. We spreken over lage rugklachten wanneer de pijn zich bevindt tussen de onderste rib en de bilplooien. Er wordt onderscheidt gemaakt tussen acute lage rugklachten (tot 6 weken), subacute lage rugklachten (6-12 weken) en chronische lage rugkalchten (>12 weken).  Meestal verdwijnen de lage rugklachten binnen 6 weken voor het grootste gedeelte vanzelf,  echter vaak keren de klachten ook weer terug. In de acute fase worden met name housings- en bewegingsadviezen gegeven. Het is namelijk erg belangrijk om in beweging te blijven zonder de rug te belasten. Adviezen over dagelijkse houdingen en bewegingen (zitten, tillen, huishoudelijke activiteiten) zijn van belang. Bij herhaalde lage rugklachten, subacute lage rugklachten en lage rugklachten bij sporters worden spierversterkende en core stability oefeningen geadviseerd om de belastbaarheid van de rug te vergrootten.

Hernia klachten van de onderrug (HNP lumbaal)

  De tussenwervelschijven, facetgewricthen en het zenuwstelsel. De onderste afbeelding toont een hernia (HNP) van de lumbale wervelkolom.

De tussenwervelschijven, facetgewricthen en het zenuwstelsel. De onderste afbeelding toont een hernia (HNP) van de lumbale wervelkolom.

Bij een hernia is er sprake van pijn in de onderrug met uitstraling naar het been en soms ook uitvalsverschijnselen (krachtsverlies of een doof gevoel). Vanwege de hoge belasting op de rug komt ook een hernia van de onderrug regelmatig voor bij sporters. Een hernia is een aandoening van de tussenwerfelschijf. De tussenwervelschijf bestaat uit twee delen; de annulus, een ring van vezels, met daartussen de nucleus, een soort sponsachtige materiaal dat zich automatisch vult met vocht. De tussenwervelschijf bevindt zich tussen de wervels en dient ervoor de schokken van de rug op te vangen. Een hernia is een scheuring van de annulus waardoor de nucleus naar achteren kan uitpuilen en een afknelling veroorzaakt van de zenuwen. De hernia kan acuut ontstaan of geleidelijk door verhoogde druk in de tussen wervelschijven. Ongetrainden die niet niet gewend zijn aan zware belastingen (lage belastbaarheid) en/of de tussenwervelschijven belasten door veel te zitten maar ook getrainden die zwaar fysieke werk doen of sporters (hoge belasting) kunnen een hernia oplopen.  De adviezen bij een hernia zijn in eerste instantie houdings- en bewegingsadviezen. Er zal worden geadviseerd (onbelast) in beweging te blijven, waarbij de houding zoveel mogelijk afgewisseld moet worden en zware belasting van de rug moet worden voorkomen. Zitten (langer dan 10 minuten) wordt afgeraden net zoals bukken, tillen, duwen en trekken. Specifieke oefeningen die helpen om te rug te ontspannen en in beweging te houden worden aangeraden. De kans op het spontaan verdwijnen van de pijn is na 6 weken ongeveer 50%, na 3 maanden 70%, na 6 maanden 80% en na een jaar 95%. Wanneer de pijn wat minder is geworden worden zeker bij sporters spierversterkende en stabiliserende oefeningen geadviseerd om de belastbaarheid van de rug te vergrootten en de rug weer klaar te stomen voor hogere belastingen. 

Pijn, klachten of blessure aan heup of lies? AUWH online blessurepreventie & herstel kan je ondersteunen met advies en oefeningen.