Schouderblessure sleutelbeen

De klachten bij een breuk of ontwrichting van het sleutelbeen
 

De meest voorkomende aandoeningen van het sleutelbeen zijn een breuk (fractuur) van het sleutelbeen of een ontwrichting (luxatie) van het gewricht tussen het sleutelbeen en het schouderdak. In medische termen heet het sleutelbeen 'Clavicula' en het schouderdak 'Acromium'. De verbinding tussen het sleutelbeen en het schouderdak wordt 'AC-gewricht' genoemd.  Het AC-gewricht is een belangrijk gewricht voor bewegingen van de schouder en de arm. 

Klachten bij een breuk van het sleutelbeen

Een breuk van het sleutelbeen leidt tot pijn en zwelling ter hoogte van de breuk van het sleutelbeen. Er zal scherpe pijn zijn bij het bewegen van de arm. De schouder hangt niet meer op de goede plek. Soms is een duidelijke breuk (onderbreking van de normale lijn van het sleutelbeen) zichtbaar. 

 Duidelijke breuk van het sleutelbeen

Duidelijke breuk van het sleutelbeen

 

Klachten bij een ontwrichting van het sleutelbeen

De klachten bij een ontwrichting van het sleutelbeen zijn verschillend, op basis van de ernst van de aandoening -->

  • In het gunstigste geval voel je een lichte pijn bij het bewegen van de schouder met een eventuele zwelling op de plaats van het AC-gewricht. Dit komt het meeste voor en wordt graad 1 genoemd.
  • In het geval van graad 2 voel je een hevige pijn ter hoogte van het AC-gewricht met een mogelijk lichte zwelling op de plaats van het AC-gewricht waar het sleutelbeen eindigt. Wanneer men op het uiteinde van het sleutelbeen drukt kan het bewegen, wat pijn doet.
  • In het ergste geval, graad 3, heb je waarschijnlijk je hand onder de elleboog van de pijnlijke arm om een afhangende schouder te voorkomen. Iedere schouderbeweging doet pijn en er ontstaat een duidelijke zwelling op de plaats van het AC-gewricht. Het AC-gewricht is instabiel, de banden rondom het AC-gewricht zijn afgescheurd, het sleutelbeen staat omhoog.
 Het schouderdak (Acromium), sleutelbeen (Clavicula) en het  AC gewricht in de schouder

Het schouderdak (Acromium), sleutelbeen (Clavicula) en het  AC gewricht in de schouder

 

De oorzaken van een breuk of een ontwrichting van het sleutelbeen

De oorzaken van een breuk of een ontwrichting van het sleutelbeen zijn in de meeste gevallen een val of harde klap ter hoogte van het sleutelbeen. Dit letsel komen veel voor bij bijvoorbeeld wielrenners en judoka's.  

 

Adviezen bij een breuk of ontwrichting van het sleutelbeen

De adviezen bij een breuk en een graad 1 of 2 ontwrichting van de het sleutelbeen zijn over het algemeen gelijk. Door voldoende relatieve rust te houden, herstellen deze blessures namelijk over het algemeen vanzelf. De hersteltijd is gemiddeld 6- 8 weken. Absolute rust is niet nodig echter bij veel pijnklachten wordt geadviseerd de eerste 1-2 weken een mitella te gebruiken. Daarnaast kan er regelmatig gekoeld worden (10 minuten) met een ijsapplicatie (let op niet op de blote huid om bevriezing van de huid te voorkomen!).

Mobiliserende en spierversterkende oefeningen bij breuk of ontwrichting van het sleutelbeen

Wanneer de pijn het toelaat wordt geadviseerd te starten met mobiliserende en spierversterkende oefeningen voor de schouder.  Je kan gebruik maken van diverse materialen zoals haltersoefenbandenmedicine ballen en balans kussens.

In onderstaande video wordt een eenvoudige oefening getoond waar je mee kan starten. Deze oefening is met name bedoeld voor de beginfase van de klachten (nog tijdens het dragen van de mitella) om te helpen je arm te ontspannen en de bewegelijkheid van de schouder te behouden of te verbeteren.  

 
  • 4 x per dag uitvoeren
  • 2 series van 30 seconden
  • maak grote bewegingen zonder je armspieren aan de spannen
 

Bovenstaande video is ontwikkeld door de Virtual Sports Injury Clinic. Op hun website is veel informatie en video's met oefeningen te vinden. De informatie en de video's zijn uiteraard wel in het Engels. 

Op geleide van de pijn kunnen de oefeningen uitgebreid worden en kan weer gestart worden met sportactiviteiten. Als er sprake is van een scheefstand van het sleutelbeen zal deze scheefstand aanwezig blijven, dit kan vreemd voelen of eruit zien maar kan in feite geen kwaad.  

Operatie na breuk of ontwrichting van het sleutelbeen bij uitzondering

In zeer ernstige gevallen (graad 3) van een ontwrichting van een AC-gewricht wordt soms een operatie overwogen om het sleutelbeen weer op de juiste plek te zetten, echter dit wordt slechts bij uitzondering gedaan. In het geval van een breuk van het sleutelbeen kan er bij uitzondering sprake zijn van beknelling van bloedvaten, zenuwen in dat geval is snel operatie ingrijpen noodzakelijk.